In dit artikel
Verbod op PFAS: Wat is het effect en zijn er alternatieven
Update december 2025
De vijf landen die in 2023 het oorspronkelijke voorstel voor een PFAS-verbod hebben ingediend, hebben dit voorstel inmiddels geactualiseerd en op meerdere punten versoepeld. Het aangepaste voorstel is relevant voor onze industriële klanten en voor producten die door ERIKS worden geleverd.
- Voor afdichtingstoepassingen in industriële toepassingen (waaronder afdichtingen in bijvoorbeeld afsluiters) en smeermiddelen voor industrieel gebruik geldt volgens de indieners van het dossier:“Een verbod met een overgangsperiode van 18 maanden en een derogatie van 12 jaar.”
- Slangen en kunststof onderdelen zijn niet als aparte categorie opgenomen; het gebruik hiervan valt naar verwachting onder de industrie- en sectorspecifieke evaluaties door het European Chemicals Agency (ECHA).
Wij benadrukken dat dit uitsluitend het voorstel van de indieners van het dossier betreft. Dit is geen definitieve conclusie van ECHA en geen goedkeuring door het Europees Parlement, dat uiteindelijk beslist over nieuwe wetgeving.
Het volledige geactualiseerde voorstel en de bijlagen zijn te vinden op de website van ECHA.
Vervolgstappen en planning
ECHA gaat door met de industrie- en sectoranalyses, waaronder risicoanalyses en sociaaleconomische beoordelingen.
- In Q1–Q2 2026 volgt een nieuwe publieke consultatieronde.
- De definitieve adviezen van ECHA worden eind 2026 verwacht en daarna officieel aangeboden aan de Europese Commissie.
- Vervolgens start het traject voor het opstellen en implementeren van nieuwe Europese wetgeving; dit proces zal naar verwachting 1 tot 2 jaar in beslag nemen.
Alle meest recente en eerdere updates van ECHA over het voorstel voor een PFAS-verbod zijn te vinden op ECHA.
Achtergrondinformatie over het voorgestelde PFAS-verbod
Het voorstel om PFAS te verbieden in heel Europa, dat op 7 februari door het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) is gepresenteerd, heeft tot veel discussies geleid. Wij willen je wat achtergrondinformatie geven over dit voorstel. Sommige ERIKS-klanten hebben vragen gesteld als: "Kunnen we ons verzetten tegen dit verbodsvoorstel?", "Zijn er PFAS-vrije alternatieven beschikbaar?" of "Wat gebeurt er als het verbodsvoorstel zo wordt goedgekeurd?"
Bij ERIKS begrijpen we dat het onderwerp PFAS veel vragen en bezorgdheid oproept. Daarom hebben we deze FAQ samengesteld om het onderwerp toe te lichten en je enkele antwoorden te geven.
Als je nog vragen hebt over de voorgestelde beperkingen, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Wij zijn er om je te helpen bij deze veranderingen.
Veelgestelde vragen:
Wat is de reikwijdte van het verbod op PFAS?
Het EU-voorstel voor een verbod bevat een lijst van ongeveer 10.000 door de mens gemaakte per- en polyfluoralkylstoffen, afgekort PFAS. ECHA, het Europees Agentschap voor chemische stoffen, definieert PFAS als elke stof die ten minste één volledig gefluoreerd methyl- (-CF3) of methyleen- (-CF2) koolstofatoom bevat (zonder dat er H/Cl/Br/I aan vast zit).
De voorgestelde beperking is een gezamenlijke inspanning van Duitsland, Nederland, Denemarken, Noorwegen en Zweden en zou wel eens de belangrijkste chemische beperking in de geschiedenis van de EU kunnen worden. Het voorstel wordt een 'universele beperking' genoemd vanwege de brede reikwijdte en is bedoeld om de productie, het op de markt brengen en het gebruik van PFAS als zodanig te verbieden, maar ook PFAS die als bestanddeel in andere stoffen, mengsels en producten zitten.
Welke producten en materialen bevatten PFAS?
PFAS-stoffen worden wereldwijd in allerlei producten en materialen gebruikt vanwege hun uitstekende chemische, thermische en wrijvingsverminderende eigenschappen. Ze zijn te vinden in veel consumptiegoederen, onder andere in textiel, brandblussers, kookapparatuur, tandpasta, maar ook in industriële of niet-consumententoepassingen.
Bij ERIKS zitten er PFAS-stoffen in producten die zijn samengesteld uit materialen als PTFE, FKM, FFKM, FEP en PFA. Deze zijn te vinden in bepaalde afdichtingen, slangen, kleppen, pakkingen, plastic onderdelen, krachtoverbrengingen, enz. Op dit moment is het nog te vroeg om conclusies te trekken over de toekomst van deze producten en materialen.
Belangrijk om te weten is dat alle producten die ERIKS in de Europese Unie levert, voldoen aan de PFAS-regelgeving zoals voorgeschreven door de REACH- en POP-richtlijnen.
Zijn er PFAS-vrije alternatieven beschikbaar?
Momenteel zijn er 1-op-1 geen PFAS-vrije alternatieven beschikbaar met dezelfde eigenschappen als producten met PFAS.
PFAS-vrije materialen bestaan natuurlijk, maar:
- Ze hebben andere eigenschappen en werken daarom misschien niet of hebben een kortere levensduur
- Voor bepaalde producten (bijv. klepzittingen, slangen) zijn deze niet (gemakkelijk) verkrijgbaar
Verwacht wordt dat de markt voor PFAS-vrije materialen met uitzonderlijke eigenschappen zal groeien, maar dat is een proces van jaren. Ook bij ERIKS zijn we actief op zoek naar PFAS-vrije oplossingen met specialistische eigenschappen.
Wat is de status van het EU-voorstel voor een verbod op PFAS in maart 2024 en wanneer wordt het voorgestelde verbod van kracht?
De openbare raadplegingsronde, die in september 2023 eindigde, heeft geleid tot veel reacties van eindgebruikers en fabrikanten. Er zijn meer dan 5 600 sociaaleconomische effectbeoordelingen naar ECHA gestuurd. Het zal veel tijd kosten om al deze studies te evalueren. De nieuwste updates van ECHA bevatten geen gedetailleerde informatie.
Er wordt op dit moment veel gespeculeerd, zowel door milieugroeperingen als door fabrikanten. Maar het is op dit moment niet mogelijk om te zeggen welke PFAS, voor welke producten of industrieën, op korte termijn verboden zullen worden, op lange termijn of welke uitzonderingen er zullen komen. Het voorstel geeft een indicatie, maar er wordt niet gezegd dat de indiening op de voorgestelde manier wordt aangenomen.
Voor de laatste informatie over de ECHA-tijdlijn en de volgende stappen kunt u terecht op de website van ECHA.
Wat doet ERIKS om zich voor te bereiden op een mogelijk verbod?
Bij ERIKS zijn we actief betrokken bij het lopende PFAS-debat in verschillende industriegroepen, maar de eerste stappen in de ontwikkeling van nieuwe materialen zullen voornamelijk komen van de grote chemische bedrijven die monomeren en polymeren produceren.
Voor een paar producten en toepassingen zijn we begonnen met het ontwikkelen van alternatieven. Dit proces vereist betrokkenheid van de hele toeleveringsketen, van chemische producenten, die de nieuwe grondstoffen produceren, tot verwerkers, ontwikkelaars en eindgebruikers om nieuwe opties te valideren en goed te keuren. Deze ontwikkelingen nemen vaak jaren in beslag.
Als ECHA een volledig verbod zal doorvoeren volgens het oorspronkelijke voorstel, dan zal dit grote gevolgen hebben voor alle gebruikers van materialen die PFAS bevatten.
3M heeft aangekondigd de productie van PFAS-houdende chemicaliën in 2025 stop te zetten. Kan ik mijn producten nog steeds kopen?
3M heeft aangekondigd de productie en het gebruik van alle PFAS in hun portfolio tegen eind 2025 te stoppen. ERIKS onderzoekt de mogelijke gevolgen hiervan en werkt aan alternatieven door samen met onze leveranciers en fabrikanten na te gaan welke producten getroffen worden en naar alternatieven te zoeken.
De toekomst van PFAS en mogelijke alternatieven is nog onzeker, maar ERIKS werkt proactief aan alle mogelijke uitdagingen en oplossingen voor onze klanten. Samen met onze fabrikanten moeten we dit aangrijpen als een kans om te innoveren en om nieuwe, meer duurzame producten en materialen te ontwikkelen.
Wat gebeurt er buiten de EU op het gebied van PFAS?
Het PFAS-onderwerp is ook buiten de EU zeer actueel, vooral in de USA. Op federaal niveau heeft de USA een PFAS-rapportageverplichting ingevoerd voor binnenlandse bedrijven, die valt onder sectie 8(a)(7) van de Toxic Substances Control Act (TSCA).
Daarnaast hebben veel staten aanvullende specifieke PFAS-regelgeving, waarvan de staat Maine de strengste is. Zij hebben een bijna volledig PFAS-verbod dat vanaf 2032 van kracht zal zijn.
Het is belangrijk om te weten dat de PFAS-definitie in de USA (gedefinieerd door de Amerikaanse EPA) iets anders is dan de Europese, maar er is een grote overlap, vooral wat betreft fluorpolymeren.
Verantwoord beheer van chemicaliën
Als onderdeel van onze toewijding aan duurzaamheid legt ERIKS meer nadruk op verantwoord chemisch beheer, bijvoorbeeld met PFAS. Onze productspecialisten volgen trainingen om op de hoogte te blijven van PFAS in het ERIKS-portfolio en de relevante wetgeving, en om te bepalen in hoeverre alternatieven mogelijk zijn. We werken actief samen met onze klanten en leveranciers om alternatieve, niet-PFAS-producten te verkennen, zodat we klanten kunnen begeleiden die hun gebruik van PFAS-producten willen minimaliseren. Door deze gezamenlijke inspanningen nemen we onze milieuzorg serieus en stellen we onze klanten in staat weloverwogen keuzes te maken voor een veiliger en duurzamer toekomst.
Auteurs:
Harrie Vangangelt, Quality and Compliance Manager, Sealing & Polymer Europe
Stijn De Cnop, Global Product Compliance Manager
Bekijk ons PFAS webinar terug
Op 3 en 4 juni organiseerde ERIKS een webinar over PFAS, waarin deskundige inzichten en praktische ideeën aangereikt werden om optimaal in te spelen op de veranderende PFAS-regelgeving en de toepassing van alternatieven.
Heb je dit gemist en wil je graag de opname bekijken? Ontvang onmiddelijk de link door onderstaand formulier in te vullen!
Heb je een andere vraag over PFAS? Stel die ook via onderstaand formulier en wij contacteren je zo spoedig mogelijk.
Meld je aan voor onze nieuwsbrief:
Voor het laatste nieuws en updates uit de industrie.
